ΠΟΡΤΑΛ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣΦόρουμΠόρταλΔΙΟΠΤΕΥΣΕΙΣΠΟΛΥΦΩΝΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟΕικονοθήκηΕγγραφήΣυχνές ΕρωτήσειςΣύνδεση
HOMA EDUCANDUS
ΠΟΡΤΑΛ


ΟΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΜΑΣ. ΜΑΣ ΤΙΣ ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ ΕΚΕΙΝΟΙ ΠΟΥ ΜΑΣ ΠΑΡΕΧΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΦΟΡΟΥΜ.
ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΛΗ ΜΑΣ ΕΧΟΥΜΕ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΕΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΜΗΝ ΤΙΣ ΒΛΕΠΟΥΝ. ΔΕΝ ΕΧΕΤΕ ΛΟΙΠΟΝ ΠΑΡΑ ΝΑ ΓΡΑΦΤΕΙΤΕ ΚΙ ΕΣΕΙΣ ΣΤΟ ΕΝΤΟΥΚΑΝΤΟΥΣ...

Μοιραστείτε | 
 

 Τι ξέρουμε για το Ρουσό;

Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας Πήγαινε κάτω 
ΣυγγραφέαςΜήνυμα
ΗΡΑΚΛΗΣ
Admin


Αριθμός μηνυμάτων : 421
Registration date : 31/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Τι ξέρουμε για το Ρουσό;   Τετ Ιουλ 02, 2008 12:40 pm

Σαν σήμερα πέθανε ο Ρουσό. 2 του Ιούλη. 1778. Ο φιλόσοφος, ο διαφωτιστής και ο εγκυκλοπαιδιστής. Ο Ζαν Ζακ Ρουσό. Που έγραψε το καλύτερο βιβλίο για την Αγωγή. Ο Αιμίλιος του Ρουσό ή Περί Αγωγής. Αυτό πάει καιρός που το ξέρουμε. Για το Ρουσό όμως, το συγγραφέα και τον άνθρωπο Ρουσό, τι ξέρουμε;


Το ερέθισμα στάθηκε αρκετό - σαν σήμερα πέθανε ο Ρουσό - για να καθίσω να ψάξω τη ζωή του. Και πιο πολύ η μικρή παρατήρηση:

1778... πεθαίνει σε κατάσταση τρέλας...

Τρελός κι αυτός; Και σαλεμένος; Δεν άντεξε και πήγε άγουρος πριν την ώρα του;

Είπα λοιπόν να μάθω. Ποιος ήταν και πώς έζησε. Μνημόσυνο πες σε κάποιον που μας άφησε παρακαταθήκη τη χρυσή εντολή της παιδαγωγικής.

Αλλά και από σεβασμό σε έναν άλλο δάσκαλο που πολλά καλά μας έλεγε για το Ρουσό.

Πόσο μεγάλος ήταν ο Ρουσό;

Μέρα του θανάτου του, ποια άλλη καλύτερη για να το μάθουμε; Απολυτήριο μάθημα για την αλήθεια δεν είναι ο θάνατος;

Τα πρώτα κιόλας βιογραφικά του με συγκλόνισαν. Ορφανός από μάνα λίγες μόλις μέρες από τη γέννησή του. Έτσι μεγάλωσε ο άνθρωπος που άφησε παρακαταθήκη αιώνια το πώς πρέπει να διαπαιδαγωγούνται τα παιδιά. Και δέκα χρόνια μετά, παιδί ακόμη, εγκαταλείφθηκε και από τον πατέρα του. Μαύρα παιδικά χρόνια θα πρέπει να έζησε ο άνθρωπος αυτός. Ίσως ο πόνος που ο ίδιος βίωσε να στάθηκε ο δικός του δάσκαλος για τη θεωρία που ανέπτυξε. Ίσως...

Λίγο αργότερα ο Ζαν Ζακ Ρουσώ τέθηκε στην επίβλεψη ενός πάστορα και σε δυο χρόνια, ετών 12 και χρονολογικά στα 1724, αρχίζει να εργάζεται. Μαθητευόμενος γραφιάς, μαθητευόμενος χαράκτης...

Στα 16 του εγκατέλειψε τη γενέτειρά του, τη Γενεύη της Ελβετίας, και βρέθηκε κοντά σε μία βαρόνη που τον έστειλε για σπουδές στο Τορίνο της Ιταλίας. Κι έπειτα βρίσκεται στο Νεσατέλ για σπουδές μουσικής. Αργότερα τον βρίσκουμε να περιπλανάται στην Ελβετία και ταυτόχρονα γίνεται εραστής της προστάτιδάς του, της βαρόνης... Επιλογές προσωπικές είναι αυτές και εκείνος ενήλικας την εποχή αυτή, οπότε και μένει ασχολίαστο το γεγονός.

Δε θα πω όμως το ίδιο και για το επόμενο βιογραφικό στοιχείο του που γνώρισα... Εδώ δε χωράει μόνο το προσωπική επιλογή και συζήτηση κομμένη. Λοιπόν... Στα 1745, είναι πια 33 ετών, γνωρίζει την υπηρέτρια ενός πανδοχείου και κάνει μαζί της πέντε παιδιά! Πολύτεκνος ο Ρουσό; Μη βιάζεστε... Έχει και συνέχεια το πράγμα. Τα παιδιά αυτά εγκαταλείφθηκαν σε ορφανοτροφείο!!! Κανείς δεν ξέρει αν επέζησαν, καθώς τα χρόνια εκείνα ήταν ιδιαίτερα υψηλό το ποσοστό θνησιμότητας σε τέτοια ιδρύματα. Το γεγονός αυτό γύρισε μπούμερανγκ για το Ρουσό όταν αργότερα έγινε γνωστός για τις παιδαγωγικές του θεωρίες και μάλιστα αξιοποιήθηκε για την πολεμική εναντίον του από έναν άλλο μεγάλο της εποχής του, το Βολταίρο. Σήμερα, διακόσια χρόνια αργότερα... οι δύο σπουδαίοι άντρες κοιμούνται τον ύπνο τον ανεξύπνητο ο ένας απέναντι από τον άλλο, στο Πάνθεο των Παρισίων, όπως απέναντι βρέθηκαν πολλές φορές και όσο ζούσαν.

Στοιχεία της διαμάχης τους, Ρουσό και Βολταίρου, μπορείτε να διαβάσετε σε ένα άρθρο του Βήματος προ δεκαετίας:

Από εκεί και παραθέτω το ακόλουθο:

Παράθεση :
Ορισμένες από τις σημειώσεις του Βολταίρου είναι ιδιαίτερα πικρόχολες (αποκαλεί τον Ρουσό «κατεργάρη» και χαρακτηρίζει τις θέσεις του ψευδείς ή γελοίας ματαιοδοξίας). Γιατί τέτοιο μίσος εναντίον του Ρουσό;

«Το μίσος μεταξύ των δύο ανδρών ήταν γνωστό. Ο Βολταίρος είχε θυμώσει ήδη από το 1750, όταν κυκλοφόρησε ο Λόγος Περί Επιστημών και Τεχνών του Ρουσό. Αργότερα, το 1755, με τον Λόγο Περί της Απαρχής και Θεμελίωσης της Ανισότητας μεταξύ των Ανθρώπων, ο Βολταίρος εξεμάνη εναντίον του Ρουσό. Αντιτάσσεται κυρίως στην άποψη του Ρουσό που υπερασπίζεται τον πρωτόγονο άνθρωπο. Το μίσος των δύο ανδρών άφηνε αδιάφορο τον Βολταίρο αλλά πλήγωσε τον Ρουσό, ο οποίος έφθασε στο σημείο να γράψει: "Με μισείτε εμένα που ήμουν μαθητής σας". Στην πραγματικότητα ο Ρουσό εδιώκετο από τους φιλοσόφους. Ετρεφαν άσβεστο μίσος γι' αυτόν τον τύπο που ήθελε να καταργήσει το θέατρο, που υποστήριζε ότι ο άνθρωπος πρέπει να εγκαταλείψει τον πολιτισμό και να επιστρέψει στη φύση».

Όπως θα διαβάσατε ήδη ο Βολταίρος δεν ήταν ο μόνος πολέμιος του Ρουσό. Και δεν τον πολεμούσε μόνο γιατί εγκατέλειψε τα παιδιά του σε ορφανοτροφείο... Οι διαφωνίες τους ήταν ιδεολογικές και κατά πως φαίνεται ο Βολταίρος εστιάζοντας σε δεδομένα της προσωπικής ζωής του Ρουσό το έκανε μόνο για να αποδείξει πως άλλα έγραφε και άλλα έπραττε...
΄
Άραγε ο δικός μας δάσκαλος, όταν έπλεκε εγκώμιο για το Ρουσό, δεν το γνώριζε αυτό το δεδομένο; Και αν το γνώριζε, πώς το παρέκαμψε έχοντας ήδη καταθέσει την πρόταση:

"Το αληθινότερο ποίημα του γνήσιου ποιητή είναι η ίδια η ζωή του";

Πώς μπορείς να θεωρείς μεγάλο παιδαγωγό κάποιον που δε νοιάστηκε για τα δικά του παιδιά;

Και την ίδια απορία έχω και για όσα διάβασα σε ένα άρθρο του Ριζοσπάστη αφιερωμένο στο Ρουσό, με τίτλο:

Ο ΔΙΕΘΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΡΟΥΣΟ

Εγκώμια κι εκεί για το Ρουσό. Παραθέτω και χαρακτηριστικό απόσπασμα:

Παράθεση :
Εχουν περάσει διακόσια είκοσι επτά χρόνια απ' το θάνατο του μεγάλου εγκυκλοπαιδιστή / διανοητή, Ζαν - Ζακ Ρουσό (1712-1778). Η ζωή, το έργο του παραμένουν επίκαιρα. Γιατί ο διεθνισμός του Γάλλου οραματιστή, ταυτίστηκε με μια «παγκόσμια - ολοκληρωτική δημοκρατία», με κέντρο τον Ανθρωπο: «Ο άνθρωπος γεννιέται ελεύθερος κι όμως παντού είναι αλυσοδεμένος...». Ταυτίστηκε με τη διαλεκτική της Φιλοσοφίας. Χωρίς να απεμπολήσει τη ζεστασιά για τους αδυνάτους / κολασμένους, της όποιας εποχής. Στον επαναστατικό 18ο αιώνα, η πλούσια βιβλιογραφία του αντιπροσωπεύει την αγωνία του λαού για το αύριο. «Η πιο δυνατή επίδραση που ασκήθηκε στο ανθρώπινο πνεύμα, ύστερα από τον Καρτέσιο, είναι αναμφισβήτητα του Ρουσό» (Μπέρξον). Ο Πούσκιν, τον αποκαλούσε «υπερασπιστή της ελευθερίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Η θεμελίωση της Γαλλικής Επανάστασης του 1789, πήρε σάρκα και οστά, απ' το φιλοσοφικό έργο του. Ο Λένιν ανέφερε πως: «όποιος γνωρίζει τα έργα του Ρουσό, κατέχει το κλειδί της πολιτικής θεωρίας της Γαλλικής Επανάστασης, είναι οικουμενικός...».

Τι ωραία λόγια! Είχε λέει κέντρο τον άνθρωπο... και υπερασπίστηκε τα ανθρώπινα δικαιώματα... χωρίς να απεμπολήσει τη ζεστασιά για τους αδύνατους... Και ερωτώ:

Τα παιδιά του δεν ήταν άνθρωποι; Δεν είχαν ανθρώπινα δικαιώματα; Δεν ανήκαν στους αδύνατους; Πώς μπορείς να υμνείς κάποιον που φέρθηκε τόσο άστοργα απέναντι στα ίδια του τα παιδιά; Κρίμα... Έχασα σήμερα κάθε ιδέα για τον σπουδαίο αυτό στοχαστή. Καλώς ή κακώς ασπάζομαι κι εγώ την άποψη πως η ζωή του καθενός είναι το πρώτο και βασικότερο έργο του. Και η ζωή του Ρουσό έρχεται σε αντιπαράθεση με όσα το χέρι του έγραψε... Ένα τέτοιο χέρι δεν είχε καν το δικαίωμα να γράψει Περί Αγωγής. Γιατί, δάσκαλε, που τόσο μας τον επαίνεσες τον Ζαν Ζακ Ρουσό, εν αρχή ην η πράξις. Έτσι δεν έλεγες; Γιατί δεν το έλαβες υπόψη σου όταν μας τον παρουσίαζες ως τον ανώτερο παιδαγωγό όλων;

Να λοιπόν που τα κατάφερα να διαφωνήσω και μαζί σου... Κρίμα που δεν είσαι πια εδώ για να μας δώσεις κάποια εξήγηση. Σίγουρα θα είχες... Δε συνήθιζες να λες αστήρικτα τα λόγια σου.


ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

_________________
"Σκαιός και άγροικός ειμι την σκάφην σκάφην λέγων."
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών
ΗΡΑΚΛΗΣ
Admin


Αριθμός μηνυμάτων : 421
Registration date : 31/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: Τι ξέρουμε για το Ρουσό;   Τετ Ιουλ 02, 2008 12:42 pm

ΣΥΝΕΧΕΙΑ

Αναρωτιέμαι ποια μπορεί να ήταν αυτή... Ίσως η τρέλα που μάρανε το σπουδαίο πνεύμα του; Εκτός από τα δικαστήρια της εποχής μας, στέκει και στα διαχρονικά δικαστήρια του μεγέθους των σοφών ένα τέτοιο επιχείρημα; Τι να πω; Υποθέσεις και μόνο μπορώ να κάνω. Ίσως εκείνη η μικρή παρατήρηση πως ο μεγάλος Ρουσό πέθανε σε κατάσταση τρέλας να είναι και η μόνη δικαιολογία του.

Για την τρέλα του Ρουσό μας μιλά και το προ διετίας άρθρο της Ελευθεροτυπίας με τίτλο "ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ". Από εκεί και παραθέτω ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα:

Παράθεση :
Μετά το εκπληκτικό «Wittgenstein's Poker», οι συγγραφείς David Edmonds και John Eidinow, επιστρέφουν με το βιβλίο «Rousseau's Dog: Two Great Thinkers at War in the Age of Enlightenment» (εκδόσεις: «HarperCollins Publishers»), για να φωτίσουν άλλη μια διαμάχη μεταξύ δύο μεγάλων προσωπικοτήτων.

«Το 1766 ο Ζαν Ζακ Ρουσό -φιλόσοφος, μυθιστοριογράφος, συνθέτης, πολιτικός προβοκάτορας- προσπαθούσε να ξεφύγει από τη μισαλλοδοξία, την καταδίωξη και τους εχθρούς του, οι οποίοι τον χαρακτήριζαν "τρελό κι επικίνδυνο για την κοινωνία".

Ο David Hume, ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους της εποχής, γνωστός παγκοσμίως για τη σεμνότητά του, πήρε τον Ρουσό υπό την προστασία του και του έδωσε καταφύγιο στην Αγγλία. Παρ' όλα αυτά, μέσα σε μερικούς μήνες ο εξόριστος κατηγόρησε τον Hume ότι σχεδίαζε να τον ατιμάσει».

Στο βιβλίο τους οι Edmonds και Eidinow αναλύουν λεπτομερώς τη δραματική συνάντηση ανάμεσα σε δύο διάσημους φιλοσόφους, τους David Hume και Ζαν Ζακ Ρουσό, που τελικά στάθηκε αδύνατον να τα βρουν μεταξύ τους.

Παρ' ότι ο Ρουσό αυτοαποκαλούνταν «εραστής του ανθρώπινου είδους», δεν φαίνεται να τα πολυέβρισκε με τους ανθρώπους γύρω του, με αποτέλεσμα να εκνευρίζει σχεδόν οποιονδήποτε στην Ευρώπη, εκτός από το σκύλο του Σουλτάνο και την οικονόμο-ερωμένη του Therese Le Vassuer. Καθώς η φήμη του εξαπλωνόταν, συνάδελφοι, κυβερνήσεις, Εκκλησίες και βασιλιάδες άρχισαν να του επιστρέφουν την περιφρόνηση, να απαγορεύουν τα έργα του και τελικά κατάφεραν να τον εκδιώξουν.

Τι να πει κανείς διακόσια τριάντα χρόνια μετά το θάνατο ενός ανθρώπου για τέτοιες κατηγορίες; Προφανώς και με την αναγνώριση του έργου του στη συνέχεια, πως οι σύγχρονοί του δεν κατάφερναν να τον καταλάβουν και έρχονταν και σύγκρουση μαζί του. Αυτό σημαίνει πως ο Ρουσό ήταν τρελός; Βεβαίως και όχι... Και ο δικός μας δάσκαλος σίγουρα είχε πείρα πικρή και ο ίδιος του πόσο ακατανόητο στέκεται ένα μεγάλο πνεύμα για τους σύγχρονούς του. Και με δικά του λόγια θα σημειώσω και το εξής:

Παράθεση :
Νομίζω ότι αυτός είναι στη βάση του ο λόγος της ερημίας του ποιητή ανάμεσα στους άλλους ανθρώπους. Μιλάει, και νομίζουν ότι κορακίζει. Σιωπάει και συγκατανεύουν ελεητικά τη σιωπή του.


ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΊΝΗΣ, Ο ΝΗΦΟΜΑΝΗΣ, ΣΕΛ. 35

Ναι, εδώ θα συμφωνήσω μαζί του. Αν ο Ρουσό δεν κατάφερνε να τα πολυβρίσκει με τους ανθρώπους της εποχής του, αυτό δε σημαίνει πως ήταν τρελός ή και φταίχτης ο ίδιος... Όμως και πάλι δικαιολογία καμία δεν του βρίσκω για το θέμα των παιδιών του. Και ένας λόγος παραπάνω που και ο ίδιος μεγάλωσε ορφανός. Εκείνος ο πόνος της εγκατάλειψης δε στάθηκε ικανός να ξυπνήσει μέσα του τον άνθρωπο; Μόνο πληγή μεγάλη φαίνεται πως άφησε, τόσο μεγάλη που αγάπη δεν μπόρεσε ποτέ να ριζώσει στην καρδιά του για τους ανθρώπους. Και είναι άλλο αυτό και άλλο οι ιδεολογικές διαφωνίες. Γιατί ως προς το μέγεθος του στοχασμού του, ήρθαν αργότερα άλλοι μεγάλοι να τον κατατάξουν στους "θεούς":

Παράθεση :
ο Λ. Τολστόι έγραφε: «Δεν τον θαύμαζα - τον λάτρευα σα θεό». Ο Γκαίτε τον αποκαλεί «ανυπέρβλητο σοφό». (Από το άρθρο του Ριζοσπάστη)

Ένας θεός του ευρωπαϊκού πνεύματος. Πολύ όμως μακριά από εκείνο το αξεπέραστο μεγαλείο του κλασικού ανθρώπου που έδωσαν οι έλληνες. Και σε αντιδιαστολή με το Σωκράτη που επέλεξε να πιει το κώνειο όταν οι μικρόνοες της εποχής του στάθηκαν πολέμιοί του.

Τι να πω; Ίσως ένα κώνειο να είναι και η τρέλα. Και μπορεί πράγματι ο Ρουσό να ήταν τρελός στο τέλος της ζωής του... Ίσως αυτό να του αναγνώριζε ο Λιαντίνης, ίδια που έκανε και για άλλους:

Παράθεση :
"... η θέαση του φυσικού κακού τον συντρίβει ενωρίς. Η αδυσώπητη φύση, η απάθεια και η αμεθεξία της στην επίκληση του ανθρώπου να του παρασταθεί. Το ολιγόβιο, το ανίσχυρο οι αρρώστιες, τα χτυπήματα, η ασχήμια, τα λυπηρά γεράματα. Και προπαντός που μια μέρα θα πεθάνουμε. Ο θάνατος. ....


Και από την άλλη μεριά είναι η θέαση του ηθικού κακού. Είναι το θηριώδες που κουβαλάει μέσα του ο καθένας μας. Είναι η γνώση της αδικίας μέσα στην κοινότητα, της σκλήρυνσης του αισθητηριακού μας δέκτη. Είναι, που τα προβλήματα και οι έγνοιες μας για τον αγώνα της μέρας κατασταίνουν τον εγκέφαλό μας μεταλλικό μηχανισμό.

Όλα αυτά τα κακά και τα αναγκαία ο ποιητής, αυτός που δεν πέφτει ποτέ σε ακηδία ζωής, δεν ημπορεί να τα αντέξει για πολύ. Και τον συντρίβουν. Και πάει άγουρος. ...

Κι ακόμη ... λογάριασε και τον άλλο θάνατο, το ζωντανό της τρέλας. Ονόματα όπως Βαν Γκογκ, Χαίντερλιν, Νίτσε, τι έχουν να μας ειπούν!"

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ, ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΣΕΛ. 85 - 86

Και να προσθέσω εδώ και ένα άλλο απόσπασμα διαφωτιστικό για τις απόψεις του Λιαντίνη για την τρέλα των ποιητών:

Παράθεση :
"Το ΙΔΕ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, πώς κανείς γίνεται, εκείνο που είναι, ο Nietzsche τό 'γραψε από τις 15 Οχτώβρη ως τις 4 Νοέμβρη του 1888 στο Τουρίνο. Ύστερα από εξήντα μερόνυχτα τρελλάθηκε. Ένας ποιητής στη δική του γλώσσα θά 'λεγε ότι ο ίδιος έβαλε φωτιά στο δυναμίτη του μυαλού του." ΙΔΕ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, Ελληνικό Προλόγισμα του Δημήτρη Λιαντίνη, σελ. 9

Κι αργότερα θα γράψει:

Παράθεση :
"Του άλλου Νίτσε η τρέλα δεν είναι τρέλα. Είναι η ακύρωση της παράλογης λογικής, η απόρριψη της ανόητης νόησης όλων των άλλων που τη φωνάζουν αλήθεια και φρόνηση. Και τους την έδωκες χαλινάρι στο χέρι, γερο - διάβολε! Να ηνιοχήσουν την ιστορία. Την ιδική τους τελικά, ή τη δική σου;" ΓΚΕΜΜΑ, ΣΕΛ. 224

Η τρέλα των ποιητών... Ένας ζωντανός θάνατος. Μα ακόμη και έτσι δεν αρκεί, το ξαναλέω, για να δικαιολογήσει κάθε ιδιορρυθμία και κάθε εκκεντρικότητα που παρατηρείται στη ζωή τους. Μπορεί να τους αναγνωρίζεται η ποιητική άδεια για το έργο τους μα δε στέκονται στο απυρόβλητο για τις πράξεις ζωής τους. Και μπορεί να λέμε ότι προπορεύονται της εποχής τους και οι σύγχρονοί τους αδυνατούν να τους κατανοήσουν, μα ο Ρουσό είναι διακόσια τριάντα χρόνια που πέθανε κι ακόμη ακαταλαβίστικο στέκει να πετάξει τα παιδιά του σε ορφανοτροφείο κι έπειτα να συντάσσει λόγους Περί Αγωγής. Η ιδιοφυΐα δεν αποτελεί συγχωροχάρτι για τα πάντα. Εξάλλου και ο Λιαντίνης το επεσήμανε αυτό μιλώντας για τη σκιά του Σολωμού... Μόνο που καμιά φορά η σκιά είναι τόσο μεγάλη που σκιάζει και το ίδιο το έργο. Και αυτό συμβαίνει θαρρώ και στην περίπτωση του Ρουσό. Ο Βολταίρος θαρρώ πως είχε δίκιο εδώ...

Κι άλλο τόσο νομίζω πως η τρέλα του Ρουσό στάθηκε η δίκαιη τιμωρία για την αποτρόπαια πράξη. Τουλάχιστον σε ένα βαθμό. Γιατί η τρέλα σε όλο της το μέγεθος και την έκταση είναι αδύνατον να αντικριστεί μόνο μέσα από φιλολογικές αναλύσεις. Χρεία και ανάγκη να λαμβάνουμε υπόψη και τη γνώμη των ειδικών επιστημόνων και όχι να βγάζουμε "λάδι" τους τρελούς μόνο με τη δικαιολογία πως υπήρξαν μεγάλοι στο νου... Αν και το μεγάλοι στο νου - το είπα - πόρρω απέχει από το μεγαλείο της κλασικής εποχής. Τότε που η αρετή ήταν θέμα γνώσης... Γι' αυτό και στο ερώτημα πόσο μεγάλος ήταν ο Ρουσό, προσωπικά κρατάω επιφυλάξεις. Έστω και αν είναι η επέτειος του θανάτου του. Ή και ακριβώς γι' αυτό.

Και έστω και αν πέθανε σε κατάσταση τρέλας...

Τελικά το μόνο που θα μπορούσα να του βρω ως ελαφρυντικό είναι εκείνα τα δύσκολα παιδικά χρόνια. Ή και οι υπερβολές στις αντιδράσεις των άλλων φιλοσόφων. Εκείνο το άσβεστο μίσος... Αλλά και η οργή που ξέσπασε πάνω του η άρχουσα τάξη:

Παράθεση :
"... ο προοδευτικός χαρακτήρας της φιλοσοφίας του προκάλεσε την οργή της άρχουσας τάξης. Τον θεώρησαν «επικίνδυνο» για το έργο «Ο Αιμίλιος»! «Η κατηγορία συνοψίζεται στο ότι τα βιβλία του είναι τολμηρά, "σκανδαλώδη", "ασεβή" και αποβλέπουν να καταστρέψουν τη "χριστιανική θρησκεία"», έλεγε ο αρχιεπίσκοπος των Παρισίων. Τα έργα του κατάσχονται και καίγονται. Συλλαμβάνεται, κλείνεται στη φυλακή. Τον αφορίζουν / εξορίζουν..." (ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ)

Μη στεκόμαστε λοιπόν επιδερμικά στην τρέλα των ποιητών. Πίσω από την τρέλα τους να ψάχνουμε αν θέλουμε να τους γνωρίσουμε καλύτερα. Γιατί και η τρέλα ορισμένες φορές είναι φυγή και παραίτηση σαν και την αυτοκτονία - το παθολογικό φαινόμενο όπως την έλεγε ο Λιαντίνης - κι άλλες πάλι είναι το κώνειο που η κοινωνία και η εποχή ποτίζει εκείνους που διαφέρουν... Μένει σε κάθε περίπτωση να στέκεσαι ξεχωριστά και να αναζητάς την αλήθεια. Όσο μπορείς και όσο σου αναλογεί. Και έστω και αν παρακούς για μια φορά το Δάσκαλο. Ή και ακριβώς γι' αυτό...

_________________
"Σκαιός και άγροικός ειμι την σκάφην σκάφην λέγων."
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών
ΕΛΙΝΑ
Υποπλοίαρχος
Υποπλοίαρχος


Αριθμός μηνυμάτων : 327
Registration date : 31/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: Τι ξέρουμε για το Ρουσό;   Τετ Ιουλ 02, 2008 4:12 pm

Τι ξέρουμε για το Ρουσό; Ομολογώ ότι εγώ τουλάχιστον δεν ήξερα τίποτε από όλα αυτά.

Ηρακλή, ευχαριστούμε. Και για τις πληροφορίες και για την έξοχη ανάλυση. Ευφυές και το λογοπαίγνιο με την εντολή και την παρακοή...
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών
ΔΑΝΑΗ
Admin


Αριθμός μηνυμάτων : 7845
Registration date : 30/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: Τι ξέρουμε για το Ρουσό;   Πεμ Ιουλ 03, 2008 12:05 am

Ηρακλή, είναι πράγματι ενδιαφέρουσα η ματιά σου στο μεγάλο παιδαγωγό. Κι έστω και αν πέρασε η ημερομηνία θανάτου του, νομίζω πως πρέπει να αναρτήσουμε το άρθρο σου και στο blog. Σε ευχαριστούμε "πολλά"!!!

Όσο για το Ρουσό...

Κατ' αρχάς ΟΥΔΕΙΣ ΤΕΛΕΙΟΣ. Άνθρωπος ήταν και ο Ρουσό. Δεν του δίνω συγχωροχάρτι, αλλά ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθο βαλέτω.

Από το Ρουσό δεν μπορεί κανείς να μην κρατά όσα μας χάρισε με αιτιολογικό πως έκανε και λάθη. Και άδικο θα ήταν και την ιστορία του ανθρώπου θα ευνουχίζαμε. Πχ:

«Όταν ο πολίτης λέει για τα ζητήματα του κράτους “Τι μ’ ενδιαφέρουν εμένα”, αυτό το κράτος είναι καταδικασμένο να χαθεί» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΟ

Θα μου πεις αυτό θυμίζει αρχαία Αθήνα. Και σωστά θα πεις. Νομίζω ότι η σχέση αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη από το Λιαντίνη. Και ειδικά με τη φιλοσοφία των προσωκρατικών στο θέμα της φύσης. Ο Λιαντίνης έγραψε ο ίδιος μια φιλοσοφίας αγωγής στηριγμένη στη φύση, πως θα μπορούσε να μη βρει στήριγμα στο Ρουσό;
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://educandus.blogspot.com/
ΗΡΑΚΛΗΣ
Admin


Αριθμός μηνυμάτων : 421
Registration date : 31/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: Τι ξέρουμε για το Ρουσό;   Πεμ Ιουλ 03, 2008 10:55 pm

Την ιστορία του ανθρώπου...

Αντί άλλης απαντήσεως παραθέτω αυτό:




ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ

Σαράντα πέντε μάστοροι κι εξήντα μαθητάδες
γιοφύρι εθεμέλιωναν στης Άρτας το ποτάμι.
Ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεμιζόταν.
Μοιρολογιούν οι μάστοροι και κλαιν οι μαθητάδες:

"Αλοίμονο στούς κόπους μας, κρίμα στις δούλεψές μας,
ολημερίς να χτίζουμε το βράδυ να γκρεμιέται."


Πουλάκι εδιάβη κι έκατσε αντίκρυ στό ποτάμι,
δεν εκελάηδε σαν πουλί, μηδέ σαν χελιδόνι,
παρά εκελάηδε κι έλεγε ανθρώπινη λαλίτσα:

"Αν δε στοιχειώσετε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει,
και μη στοιχειώσετε ορφανό, μη ξένο, μη διαβάτη,
παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα,
που έρχεται αργά τ' αποταχύ και πάρωρα το γιόμα."

Τ' άκουσ' ο πρωτομάστορας και του θανάτου πέφτει.
Πιάνει, μηνάει της λυγερής με το πουλί τ' αηδόνι:
Αργά ντυθεί, αργά αλλαχτεί, αργά να πάει το γιόμα,
αργά να πάει και να διαβεί της Άρτας το γιοφύρι.

Και το πουλι παράκουσε κι αλλιώς επήγε κι είπε:
"Γοργά ντύσου, γοργά άλλαξε, γοργά να πας το γιόμα,
γοργά να πας και να διαβείς της Άρτας το γιοφύρι."


Να τηνε κι εμφανίστηκε από την άσπρη στράτα.
Την είδ' ο πρωτομάστορας, ραγίζεται η καρδιά του.
Από μακριά τους χαιρετά κι από κοντά τους λέει:
"Γειά σας, χαρά σας, μάστοροι και σεις οι μαθητάδες,
μα τι έχει ο πρωτομάστορας και είναι βαργομισμένος;


"Το δαχτυλίδι του 'πεσε στην πρώτη την καμάρα,
και ποιός να μπει, και ποιός να βγει, το δαχτυλίδι νά 'βρει;"


"Μάστορα, μην πικραίνεσαι κι εγώ να πά σ' το φέρω,
εγώ να μπω, εγώ να βγω, το δαχτυλίδι νά 'βρω."


Μηδέ καλά κατέβηκε, μηδέ στη μέση πήγε,
"Τράβα, καλέ μ' τον άλυσο, τράβα την αλυσίδα
τι όλον κόσμο ανάγειρα και τίποτες δεν βρήκα."

Ένας πηχάει με το μυστρί κι άλλος με τον ασβέστη,
παίρνει κι ο πρωτομάστορας και ρίχνει μέγα λίθο.

"Αλίμονο στη μοίρα μας, κρίμα στο ριζικό μας!
Τρεις αδελφάδες ήμαστε, κι οι τρεις κακογραμμένες,
η μια 'χτισε το Δούναβη, κι η άλλη τον Αφράτη
κι εγώ η πιό στερνότερη της Άρτας το γιοφύρι.

Ως τρέμει το καρυόφυλλο, να τρέμει το γιοφύρι,
κι ως πέφτουν τα δεντρόφυλλα, να πέφτουν οι διαβάτες."

"Κόρη, το λόγον άλλαξε κι άλλη κατάρα δώσε,
που 'χεις μονάκριβο αδελφό, μη λάχει και περάσει."


Κι αυτή το λόγον άλλαζε κι άλλη κατάρα δίνει:
"Αν τρέμουν τ' άγρια βουνά, να τρέμει το γιοφύρι,
κι αν πέφτουν τ' άγρια πουλιά, να πέφτουν οι διαβάτες,
γιατί έχω αδελφό στην ξενιτιά, μη λάχει και περάσει."


~~~


Και ερωτώ:

Πόσοι ακόμη κακογραμμένοι θα χτίζουν "γεφύρια"; Για να βρει ο άνθρωπος πόρο στην απορία του κάθε φορά θα την πληρώνουνε αθώοι;

Διάβασα μεταξύ των άλλων πως ο Ρουσό στην κριτική που του άσκησαν για την εγκατάλειψη των παιδιών του, βρήκε ως δικαιολογία πως ήταν καλύτερα να πάνε στο ίδρυμα από το να μεγαλώσουν με ένα φτωχό πατέρα...

Δικαιολογίες πάντα θα υπάρχουν για τις πράξεις των ανθρώπων. Κι άλλο τόσο όμως υπάρχουν και οι απόψεις των άλλων. Το άλλο βλέμμα στα πράγματα. Η σφαιρική εξέταση και όχι η μονόπλευρη και ειδικά εκείνη που υποβάλλει η σκοπιμοθηρία. Κάποιο γιοφύρι της Άρτας θα περιμένει κάθε φορά να στεριώσει και οι άνθρωποι άδικα θα το πολεμάν. Αυτό σημαίνει πως μπροστά στις αξεπέραστες δυσκολίες θα επιλέγουν την παλαιά μέθοδο του Αγαμέμνονα; Θα ανεβάζουν στο βωμό και θα θυσιάζουν Ιφιγένειες για να φυσήξει ο ούριος άνεμος;

Αν η Τροία έπεσε δεν ήταν μόνο του πολυμήχανου Οδυσσέα κατόρθωμα. Δεν ήταν μόνο στρατήγημα. Ήταν και το άγος της ανθρωποθυσίας. Η ιστορία κάποτε θα πρέπει να ξαναγραφτεί και από τη μεριά των θυμάτων, εκείνων που δεν ερωτήθηκαν και αποτέλεσαν τροφή - κρέας στη μηχανή του κιμά - για να ταΐσουν τους δήθεν υψηλούς σκοπούς. Πόσο ψηλοί; Την απάντηση την έχουν δώσει οι έλληνες από παλιά:
Πάντων χρημάτων μέτρο άνθρωπος.

_________________
"Σκαιός και άγροικός ειμι την σκάφην σκάφην λέγων."
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών
ΗΡΑΚΛΗΣ
Admin


Αριθμός μηνυμάτων : 421
Registration date : 31/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: Τι ξέρουμε για το Ρουσό;   Πεμ Ιουλ 03, 2008 11:09 pm

Να διορθώσω και μία παράλειψη. Η αναφορά στο Ρουσό - όπως εντόπισε και η Ελίνα και ανέφερα κι εγώ - γίνεται σε συνάρτηση με όσα ο Λιαντίνης έγραψε και είπε για το στοχαστή αυτό. Προς διευκόλυνση όσων αγνοούν αυτές τις αναφορές, παραθέτω τουλάχιστον το σχετικό βίντεο:




Επίσης μπορείτε να βρείτε στο διαδίκτυο τη μελέτη του Δημήτρη Λιαντίνη για το Ρουσό:

Η ΕΝΤΟΛΗ ΤΟΥ ΡΟΥΣΟ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΚΟΗ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ

_________________
"Σκαιός και άγροικός ειμι την σκάφην σκάφην λέγων."
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών
ΔΙΩΝΗ
Admin


Αριθμός μηνυμάτων : 881
Location : Όπου γη και πατρίς
Registration date : 31/10/2007

ΔημοσίευσηΘέμα: Απ: Τι ξέρουμε για το Ρουσό;   Τετ Ιουν 17, 2009 10:11 pm

Σήμερα η επέτειος της γέννησης του μεγάλου στοχαστή. 18 Ιουνίου του 1712. Ευκαιρία να τον θυμηθούμε και πάλι και να προβληματιστούμε στα τριακόσια σχεδόν χρόνια από τη γέννησή του τι άλλαξε στον κόσμο;

Ρυθμοί χελώνας; Εντάξει... Αλλά μη μηδενίζουμε πως τίποτε δεν άλλαξε στον κόσμο. Το πέρασμα του Ρουσσό από την ιστορία του ανθρώπου είναι μία απόδειξη.

_________________
ΜΕΤΡΟ ΤΑΞΗ ΚΛΙΤΟΤΗΤΑ
Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://diwni.blogspot.com/
 
Τι ξέρουμε για το Ρουσό;
Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας Επιστροφή στην κορυφή 
Σελίδα 1 από 1

Δικαιώματα σας στην κατηγορία αυτήΔεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης
HOMA EDUCANDUS :: ΚΑΤΑΣΤΡΩΜΑΤΑ :: ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ :: ΑΓΩΓΗ-
Μετάβαση σε: